Ametsak

Martin Luther King-ek duela 40 urte baino gehiago honakoa esan zuen: "I have a dream". Denok dakigu horrek esan nahi duela amets bat zuela gizon horrek. Berea beltzen bazterketa desagertzea zen.

Neurea, askoren modukoa, nire herriaren askapena da. Baina ez hori bakarrik.

Luther King-en gidoia jarraituz, honakoa da esan dezakeedana:

"Amets bat dut. Neure herria aske ikustea, arazo barik, inor hil barik edo inoren odola isuri barik. Urte latz asko eman ditugu lanean gure izena garbitzeko, euskaldunak ez baikara hiltzaileak ezta terroristak.

Neuk ere ikusi nahi ditut nire semeak eta alabak herri aske, demokratiko batean euskaraz mintzatzen. Euskal Herria euskaldunon herria da eta horregatik, denok hitz egin beharko genuke euskaraz. Arazoak bageneuzka ere, horrek ez luke oztopoa izan behar herri ezberdina izatearen hizkuntzan berba ez egiteko.

Horretan dihardudala, inguruko herrialdeen anaitasuna ikusi nahiko nuke. Askotan entzun dut ezin garela Espainiarengandik banatu, bestela ez garelako inor izango. Gezurra. Herri bat gara eta gure kontzientzia, herri kontzientzia, sortzen ari da. Gainera, zergatik ezin gara auzokide onak izan?

Azkenik, beste eskakizun bat egin nahi dut. Nire kultura errespetatzea, nik besteena errespetatzen dudan legez. Ez da gutxi, baina nire borondatea ez da bakarrik nirea. Jende askok eta askok pentsatzen dute neuk bezala."

Hitzaldi luze honen ostean, nere amets edo utopiekin lagatzen zaituztet. Niri zeozer pentsarazi didate. Batez ere euksal kontzientziarena. Adibidez, norbait ezin daiteke euskaldun sentitu ez badaki nor den Etxepare, zer esan nahi duen "Itziar'en Semea" kantak, ez badu irakurtzen noizbait euskal egunkariren bat, ez badu euskara bultzatzen edo egiten edo ez badaki zein den Euskadiko bi ereserkietako bat; bata, formala (Eusko Abendaren Ereserkia) eta bestea, herriarena (Eusko Gudariak).

Euskara

Denbora askoz pentsatu izan dut honetaz hitz egitea, baina lehengoz alferkeria dela eta, gero azterketengatik eta azkenik ez dakit zer arraiorengatik, azkenean denbora luzea eman dut idatzi barik.

Gaia izenburuan dago. Euskara. Gure hizkuntza. Euskaldun egiten gaituena. Gure nortasuna. Beste kulturengandik desberdintzen gaituena.

Hau guztia esanda, norbaitek pentsa lezake: "Horrelako hizkuntza paregabea izanik, denek hitz egingo dute". Tamalez, guztiz kontrakoa da.

Gobernuak ez du ezer ere egiten hau defendatzeko. Gero eta jende gutxiagok mintzatzen gara. Hau da egia. Gero jendeak dio, "zer egin dezaket nik?", irribarre batekin ezpainen artean.

Erantzuna oso erraza da. Egoera salatu. Gaur egun, edozein hizkuntza-ikasgaitan nahitaezkoa da komunikazio-maila bat edukitzea ikasgaia gainditzeko. Hori euskararekin ez da gertatzen. Jendeak euskarazko hainbat ikasgai gainditzen ditu asko ikasteagatik, baina eguneroko egoera batean jartzekotan ikaslea eta euskaraz hitz egitera behartzekotan, akabo.

Egoera normalizatuta egongo balitz, gazteon artean euskaraz egingo genuke, dendetan gauzak euskaraz erosiko genituzke, gaztediak ez luke arazorik izango euskara gainditzeko edota hizkuntza honen azterketa ofizialak arazo barik gainditzeko... Baina egoera ez dago normalizatuta.

Gotzon Garatek duela hainbat urte honakoa adierazi zuen:

"Euskaldun batzuek Euskal Herriaren independentzia Madriletik libre ibiltzearren nahi dute. Edo ekonomia hobea lortzearren.
Beste batzuek ordea, geure nortasunari eutsi nahi diogulako. Garbi ikusten dugu, independentziarik gabe euskara ez dela beharrezkoa izango eta Euskal Herria Erdal Herria bihurtuko dela."

Arrazoi osoa zeraman. Hala ere, ez dugu ez euskal ez euskara kontzientziarik. Konturatzen garenerako, agian beranduegi izango da eta gure euskara maitea hilzorian edo hilda egongo da.

Beraz, eman dezagun pauso bat aurrera eta esan diezaiogun bai gizarteari bai politikariei, "Pantxoa eta Peio"-k esan zuten legez: "Guk euskara bai".